السيد محمد باقر الداماد ( الميرداماد )

109

تقويم الايمان وشرحه كشف الحقائق للعلوي ( تعليقات النوري )

كتابخانهء دانشگاه تهران در معرّفى اين شش رسالهء فارسي چنين آمده است : « در اين كتابخانه شش رساله كلامي هست كه اينك شناسانده مىشود : 1 . گفتارى كه در كلام وبه پارسى است ودر كنار رويهء برگ نخستين وپشت برگهاى 131 و 132 نسخهء ما از آن فيلسوف داماد استرآبادي دانسته شده وآغاز وانجام هم در آن نيست واز نيمهء مطلب دوم ميقات دوم آغاز واز دانائى خداوند در آن گفتگو مىشود . مطلبهاى سوم تا هشتم در صفتهاى ديگر خدا است وميقات سوم در صفتهاى سلبى ، سپس « لطيفه افعاليه » مىآيد ودر آن كردارهاى خدا ياد مىگردد . ركن سوم دربارهء پيامبرى مىباشد ونبوّت عامّ وخاصّ در آن روشن مىگردد وشبهه‌هايى كه دربارهء عصمت پيامبران كرده‌اند پاسخ داده مىشود ودر اثبات پيامبرى محمّد صلّى اللّه عليه وآله وسلّم آيتهاى تورات وإنجيل ( دو عهد ) گواه آورده شده است . در پايان با عنوان « لطيفة برهانية في أصول اعتقادية » كه آن هم خود داراى چند لطيفهء ديگر است از مبحثهاى كلّى دربارهء أصول عقايد گفتگو مىگردد . تنها لطيفه يكم آن ( پنج أصل دين ) در نسخهء ما هست . اين گفتار تا اندازه‌اى روان نوشته شده ومانند نوشته‌هاى داماد دشوار نيست . در بسيارى از جاها آيتها وخبرها آمده وخيلى از آيتهاى قرآن در آن تفسير شده وياد مىشود از فارابى وابن سينا واشراقيان وامام رازي وزمخشري وشيخ طبرسى وبيضاوى وخواجهء طوسي وشارحان قديم وجديد تجريد واز انشاء الدوائر محيي الدين . نگارنده از خود در چند جام به نام « اين كمينه » ياد مىكند . در جايى كه از شبههء ابن كمونة خرده مىگيرد از حواشي وتعاليق خود بر شرح تجريد نام مىبرد . باز ياد مىكند از « معلّم قوانين حكمت يماني ومقنّن فلسفهء ايمانى ادام اللّه تعالى وقرن بالميامن أيّامه ولياليه » گر چه اين گفتار ريخت نگارشهاى فارسي ديگر داماد را ندارد ولى عنوانهاى بابها مانند عنوانهاى